Poldersofa

UITGELICHT | Rood, de moeder der kleuren

Rood is de moeder der kleuren. Volgens kleurexpert en ontwerper Hella Jongerius is het bovendien een belangrijke kleur in het interieur. Jongerius breekt een lans voor levendige, ademende kleuren in plaats van de platgeslagen industriële kleurenkaarten.

De eerste kleur die wij na de geboorte kunnen zien, is rood. We zien de kleur al in de baarmoeder en herkennen hem als baby na een aantal weken. Dit maakt het de moeder der kleuren. Volgens kleurexpert en ontwerper Hella Jongerius is het ook een belangrijke kleur in het interieur. En zij kan het weten, want ze werkt al tien jaar als kleurdeskundige, onder meer voor designmerk Vitra, waar ze art director is op het gebied van kleur en materiaal.

Hella Jongerius

Begin dit jaar won ze de Sikkens Prize. Deze onderscheiding werd aan haar toegekend voor haar baanbrekende en geheel eigen kleurgebruik, wars van commerciële trends. In haar werk komt ze constant op voor het belang van kleur in hedendaags design.

Jongerius: ,,Kleur is niet een laagje, maar een substantie, een materiaal. Schaduw is de vloeibaarheid van een kleur en een wezenlijk onderdeel van de beleving ervan. Ik wil me opstellen als een filter tussen industrie en consument, maar vooral de industrie overhalen meer diepte te brengen, kleuren niet vlak te slaan.”

Poldersofa

Haar beroemde Poldersofa, de bank die ze ontwierp voor Vitra, is met zijn schakeringen rood (tevens verkrijgbaar in groen en geel) als een schaduwkaart van de moeder der kleuren. Ze koos voor kleurvlakken in verschillende tinten omdat consumenten volgens haar keuzestress ervaren bij de aanschaf van een kostbare, grote bank. Want welke rode stof past goed bij de andere meubels?bank in een palet van rode nuances in verschillende stoffen die reageren op de lichtinval zorgt ervoor dat er niet één blok rood in de kamer staat en het meubel al snel goed past bij de rest van het interieur.

Poldersofa

,,Kleuren zijn veranderlijk, ze ademen bij het licht. Textiel is te zien als een flexibele kleur, het verandert door beweging”, stelt Jongerius. In haar boek I don’t have a favourite colour schrijft ze over haar werk voor Vitra en haar eigen gevoel bij kleuren. ,,Ik heb geen favoriete kleur. De kleur rood kan me overweldigen vanwege zijn energieke intensiteit, maar ik kan ook helemaal in beslag worden genomen door de talloze diepe zwarttinten in het werk van een oude meester.’’

Metamerisme

Jongerius is dan ook trots op haar eigen zwart, dat ze heeft gemaakt zonder het pigment zwart te gebruiken, zo vertelde ze onlangs tijdens een congres over kleur in het Amsterdamse Pakhuis de Zwijger. ,,Het leeft, op een heel andere manier. Heel graag zou ik carbonzwart willen uitbannen. Kleuren lijken onder de ene lichtbron gelijk, maar onder een andere lichtbron ervaren mensen ze anders. Mijn ultieme doel is om dat verschijnsel, dat metamerisme heet, als kwaliteit te zien en in te zetten.”

Kleurenwaaier Jongerius

Eind juni opende haar grote solotentoonstelling Breathing Colours in het vernieuwde Design Museum in Londen. Ook daar breekt ze een lans voor ademende kleuren, in plaats van de platgeslagen industriële kleurnummers. ,,Ik probeer met mijn kleuronderzoek de vloeibaarheid en diepte van het materiaal kleur te ‘bewijzen’. Daarvoor gebruik ik voorbeelden uit mijn project Colour in changing daylight uit 2011, waarin schaduwen van een kleur onderdeel vormen van die kleur. Want kleuren zonder schaduwen bestaan niet. Dan zijn het geen kleuren, ze ademen niet.”

Jongerius werkte onder meer aan een kleurenkaart waarin de schaduwen ook zijn opgenomen. The Times gaf de tentoonstelling in Londen vijf sterren, met de opmerking dat deze show de manier waarop wij de wereld zien zal veranderen. Laten we klein beginnen met het toepassen van een klein beetje rood in het interieur. Speel even voor Hella en experimenteer eens met kussens of vazen in verschillende tinten en materialen en ontdek wat de invloed van licht en schaduw hierop is.

TEKST SUZANNE DIJKSTRA EN RENSKE SCHRIEMER