Een uitgebrand pand in oude glorie hersteld - Wonen&Co

Een uitgebrand pand in oude glorie hersteld

15 oktober 2014 4 min leestijd

Het oudste pand van Arum ging drie jaar geleden zo goed als verloren door een brand. Maar dankzij de stevige constructie uit 1697 en dankzij het werk van Peter en Ilse kan het pand nu weer eeuwen mee.

Was het het rollen van de zee, wat ze daar in de verte hoorden? Ze werden wakker van een geluid dat ze niet thuis konden brengen. Heel even was er verwarring, maar direct daarna voelde Ilse Oelbers hoe alle haartjes op haar lichaam overeind vlogen. Hier was iets grondig mis. ,,De zolder en een gedeelte van de bovenverdieping stonden in lichterlaaie. We bleven koel, haalden de kinderen uit bed en stuurden ze naar buiten. Met hulp van wat omstanders konden we belangrijk werk en onze administratie redden. Maar het huis brandde volledig uit. Een nachtmerrie.”

Bijna alles lieten ze achter die nacht, 29 januari 2011. ,,Ruim een jaar hebben we in een huurwoning hier in het dorp gewoond, en keihard gewerkt aan de wederopbouw van ons huis. Een geluk was dat de kapconstructie uit 1697 van eikenhout was gemaakt. Alleen daardoor is het huis bewaard gebleven, want hoewel de spanten nagenoeg verkoold waren, bleven ze wel staan.”

 

Herstelwerk

Ilse en haar man Peter Borsboom lieten de constructie zorgvuldig herstellen, door Bouwbedrijf De Vries uit Leeuwarden. ,,Ook de kasteelbalken die er in de loop van de jaren uitgezaagd waren ten behoeve van een verbouwing of om andere duistere redenen, zijn teruggeplaatst”, zegt Ilse. Eigenlijk is hun huis er een stuk mooier van geworden, roept dochter Benthe. Al klinkt dat luchtiger dan ze het bedoelt, want de brand – die ontstond door een verkeerd geplaatste kachelbuis in het deel van het huis waar zij destijds als zevenjarige sliep – heeft haar flink wat angsten bezorgd. ,,Maar het klopt dat het huis nu in betere staat is dan toen we het kochten”, bevestigt Ilse.

De brand ontstond door een verkeerd geplaatste kachelbuis

Alle overbodige muren lieten Peter en Ilse bijvoorbeeld weg, waardoor het huis een prachtig transparant karakter heeft gekregen. ,,Het huis is enorm groot en een genot om in te wonen, alles is ruimte, en licht, en om van te houden. Maar dat was niet altijd zo. Toen wij het kochten in 2002, was het woonhuis was behoorlijk verknald, met een ‘prachtig’ verlaagd plafond en veel weggezaagd hout. We vielen ook meer op de werkplaats in het achterhuis dan op de woning. Al moesten we ook daar doorheen zien te kijken, want alles was afgetimmerd met asbest. Toch zagen wij er de perfecte plek in voor ons atelier.”

 

Zeilen

Peter en Ilse waren jarenlang beroepszeilers op schepen als klipper Stad Amsterdam, schoener De Oosterschelde en bark Europa. ,,Op de Europa kwamen we elkaar tegen.” Ilse glimlacht. ,,Werk je daar als matroos en voor je het weet ben je verliefd op de stuurman.” Na de geboorte van zoon Robin zeilden ze nog twee jaar door. ,,Hij heeft als baby fantastische reizen gemaakt.” Met dochter Benthe op komst besloten ze dat het tijd was voor een bestaan aan de wal.

In de nieuwe werkplaats vestigden ze Atelier De Schepeling. Ilse: ,,We maken hier houten scheepssierwerk voor grotere schepen en kleinere platbodems. En daarnaast maak ik onder mijn eigen naam vrij werk, voornamelijk bronzen beelden.”

 

In 2008 restaureerden ze het achterhuis. De gevel werd opnieuw gemetseld en er zijn ‘nieuwe’ oude ramen en deuren geplaatst. Ook is het asbest verwijderd en kreeg de werkplaats zijn oude sfeer terug.

Het pand is Rijksmonument en is het oudste gebouw uit Arum. Ilse: ,,Tot 1960 zat er een bakkerij in en vroeger behoorde het tot het middenstandsstraatje van het dorp, geflankeerd door de kruidenier links en de drogisterij en groenteman rechts, gelegen aan de vaart. Er liep een klein straatje voorlangs met aan de overkant, net zoals in IJlst, de bleekveldjes.”

Veilig

Met het opknappen na de brand zorgden Peter en Ilse ervoor dat het pand gemoderniseerd én veiliger werd – zo zijn de muren nu extra brandvertragend en hangen in elke ruimte rookmelders -, maar tegelijkertijd zorgen ze ervoor dat het oude karakter van het pand in ere hersteld werd. ,,We hebben bijvoorbeeld allemaal mooie deuren verzameld, sommige uit oude boerderijen, anderen komen uit een oud studentenhuis in Hongarije, en alle kozijnen zijn vernieuwd en op maat gemaakt.”

Alle muren zijn brandvertragend en in alle ruimtes hangen rookmelders

Ze zijn trots op hun werk. Ilse: ,,Het mooie vind ik: dit pand stond er vóór ons al driehonderd jaar, en wij hebben ervoor kunnen zorgen dat het nu wéér driehonderd jaar bewaard kan blijven voor het nageslacht. Wij hebben het slechts te leen.”

 

Waarom blijven ze dan niet nog wat langer van hun werk genieten? ,,Aan de ene kant willen we hier helemaal niet weg. Maar we groeien uit de werkplaats. Voor de klussen die we nu krijgen is het atelier eigenlijk allang te klein. Vandaar dat we er toch afscheid van nemen als er iemand anders verliefd op wordt. Dan zoeken we iets met een grotere werkruimte, misschien in Franeker of Harlingen.”

En ooit, als de kinderen uitvliegen, misschien weer naar de zee? ,,Dat zou zomaar kunnen, want zout bloed hebben we wel.”

Meer informatie over het werk van Ilse en Peter: www.deschepeling.nl en ilseoelbers.nl


 

WIEIlse Oelbers, Peter Borsboom, Robin (12) en Benthe (10)
WAAR Arum
HUIS GEBOUWD1697
WONENHIER SINDS2002


TEKST ANNIEK BOSWIJK
FOTO’S CATRINUS VAN DER VEEN

×