INSPIRATIE | Een koel huis zonder airco? Het kan met deze alternatieven - Wonen&Co

INSPIRATIE | Een koel huis zonder airco? Het kan met deze alternatieven

6 juli 2020 6 min leestijd Geen reacties

Ons klimaat warmt op en dat merken we in de zomer. Er zijn vaker hete dagen en hittegolven, het is tijd om ons huis daar op aan te passen. Het liefst zonder airco, want die vreet energie en levert óók warmte op. Maar er zijn oplossingen, van luiken voor het raam tot groen op het dak.

Het is een reflex tijdens hittestress: naar de winkel rennen om een (mobiele) airco of luchtkoeler te kopen. En die aanschaf biedt zeker soelaas op de korte termijn. Maar terwijl je de binnenruimte koelt, verdwijnt de warmte die het elektrische apparaat oplevert in de buitenlucht. Op de lange termijn is een airco geen oplossing. Naar Zuid-Europees voorbeeld de zon en warmte buiten houden lijkt dan ook een veel beter idee: vaak goedkoper, zeker op termijn, en vooral veel duurzamer.

Vergis je niet: op een zonnige dag warmen de buitenmuren fors op, soms wel tot 70 graden, en deze blijven vervolgens nog uren nagloeien. Tot diep in de avond laten de muren hun warmte nog los en gaan de verkoeling van de avond dus tegen. Isoleren helpt, zodat de warmte buiten blijft, en je huis koel(er).

Wat naast goede isolatie ook helpt, is schaduw. Denk bijvoorbeeld aan het plaatsen van een zonnescherm dat je overdag naar beneden doet. Dit houdt niet alleen de zon buiten je huis, maar zorgt er ook voor dat er op een aantal plaatsen schaduw verschijnt op de buitenmuren. Overweeg om die reden ook eens om planten tegen je muur te laten groeien op strategische plekken, of om een struik of boom te planten die een prettige schaduw op je huis werpt. Tip: een bladverliezende boom houdt je huis in de zomer koel en laat in de winter het felbegeerde zonlicht door. Ook een goed idee: je buitenmuren in een lichte kleur schilderen zoals ze in zuidelijke landen veel doen.

Lekker open

Zijn we in ons Hollandse klimaat gewend de ramen lekker open te gooien bij warmte, in zuidelijke landen weten ze dat je dat vooral niet moet doen. Laat de ramen en gordijnen vooral dicht overdag, en laat de warmte slechts ontsnappen in de koelte van de nacht of vroege ochtend. Beter nog is om je ramen af te dekken met luiken. En dat lijkt ook in ons land door te dringen. Rolluiken – in zuidelijke landen heel gewoon – vonden in Nederland in beperkte mate aftrek als inbraakwering. In de strijd tegen de zon lijken aluminium varianten opgevuld met verstevigingsschuim een prima isolatie.

Zo blijkt uit CBS-cijfers uit 2018 dat de markt voor zonwering in de jaren ervoor stevig groeide, met zo’n 15 procent per jaar op basis van verkoopgegevens van brancheverenigingen in de zonwering, Romazo. In 2019 bevestigden OOM (Opleiding Ontwikkeling Metaalbewerking) samen met verschillende vakbonden dat beeld. Zij voorspelden ‘een zonnige toekomst’ voor de zonweringsbranche op basis van toegenomen belangstelling voor rolluiken en shutters, als goed alternatief voor het gebruik van airco’s en andere elektrische luchtkoelers.

Rolluiken en rits-screens

Uiteraard is het ook mogelijk om warmtewerend HR++ glas te plaatsen. Daardoor wordt 70 procent van de warmte tegengehouden, terwijl je zicht naar buiten amper minder is. Maar ook dit is een relatief dure oplossing: het plaatsen van rolluiken, shutters of een rits-screen is net zo effectief en aanzienlijk goedkoper.

Een rits-screen is een soort ‘rolgordijn’ aan de buitenkant van het raam. Naar buiten kijken blijft mogelijk terwijl toch 90 procent van de warmte wordt tegengehouden voordat deze bij het raam is. Nadeel is wel dat de windvaste versie, die door een speciaal ritssysteem op spanning wordt gehouden, alweer duurder is.

Rolluiken en rits-screens hebben een vrij moderne en strakke uitstraling. Mag het allemaal wat landelijker en mediterraner, dan bieden houten shutters of luiken een uitkomst. Die zien we steeds vaker niet alleen aan de binnenkant van het raam maar ook aan de buitenkant verschijnen. Overigens zijn ze er ook in kunststof of aluminium, voor wie opziet tegen de paar jaarlijkse schilderbeurt van de houten variant.

Groen dak

Een andere effectieve manier om je huis te koelen is met een groen dak. En dat is eigenlijk heel logisch, stelt Grad van Heck van Groendak, een van de grotere leveranciers van groene daken aan particulieren in ons land. ,,Plantjes zijn net mensen, ze zweten om hun temperatuur constant te houden op 35 graden’’, legt hij uit. ,,Bedek je een dak met groen, dan koel je terug naar 35 graden.’’ En dat scheelt veel, rekent hij voor. Een plat, zwart dak, kan tijdens een hete zomerse dag makkelijk opwarmen tot 70 tot 80 graden Celsius. Breng je dat terug naar 35 graden Celsius, dan scheelt dat in je huis zo’n vier tot acht graden. En dat is vergelijkbaar met het effect van een (mobiele) luchtkoeler. Alleen is dit systeem natuurlijk, vraagt het geen stroom en levert het geen ongewenste restwarmte op.

Net als Van Heck merkt ook Leonie Kooijman van Uw Groen Dak dat steeds meer mensen interesse krijgen in het vergroenen van hun dak. Dat komt ook – denkt zij – omdat aan een groen dak nog meer voordelen kleven dan een koel huis. ,,Zeker in een stenige omgeving als de stad is het fijn om meer groen te zien. Een groen dak filtert de lucht, vangt fijnstof en co2 af en zorgt voor meer biodiversiteit.’’ Bovendien gaat een groen dak zeker twee keer zo lang mee als een pannendak, en betekent het een waardevermeerdering voor je woning. En als klap op de vuurpijl geven steeds meer gemeentes subsidie voor de aanleg ervan. Groendaken blijken meesters in het opvangen van regenwater, zodat het niet onnodig wegstroomt in het riool.

Sedum

De vraag is of elk dak geschikt is als groen dak, en wat een goed moment is om het aan te leggen. ,,Als je toch je dak wilt vernieuwen, is dat een uitstekend moment’’, vindt Van Heck. Maar ook als je verwacht dat binnen een paar jaar te moeten doen, loont het de moeite om te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn van een groen dak. Om lekkage te voorkomen, is het nodig om je dak eerst goed te bedekken met een bitumenlaag. Daarop bouw je een sandwich van lagen; eerst een beschermvlies of -plaat, dan de zogenoemde ‘eierdopjes’ of drainagelaag om het water vast te houden, een filtervlies en daarop het ‘substraat’, een kunstmatige voedingsarme aarde gemixt met lavasteenkorrels om dichtslibbing te voorkomen. Als laatste volgt de mat waarop het groen al is ingezaaid.

Hoewel je ook zou kunnen kiezen voor grassen of zelfs bloemen en kruiden op je dak, beperkt Uw Groen Dak zich tot sedum, vetplantjes. Leonie Kooijman: ,,Sedum is licht, oersterk en blijft ook in de winter groen. Grassen en kruiden zijn in de zomer prachtig, maar in de winter niet. Een kaal, grijs en bruin dak is niet wat de meeste mensen willen. Onze matten zijn ingezaaid met verschillende soorten sedum zodat het dak van voorjaar tot najaar bloeit.’’

Niet elk dak is geschikt voor vergroening, stellen beide experts. Een plat dak in de zon is het makkelijkst, maar ook daken met niet al te schuine hellingen komen in aanmerking. Daarnaast is van belang dat de dakconstructie het gewicht van de groenlaag en het gebufferde regenwater kan houden. Zowel Uw Groen Dak als Groendak kunnen adviseren bij de aanleg en onderhoud, of je je dak nu zelf wilt vergroenen of dat wilt laten doen. Of een groen dak duur is? Voor rond de 50 euro per vierkante meter leg je een groen dak aan, maar dat is dan wel zonder de de onderliggende dakbedekking en eventuele constructiewerkzaamheden.

  • Uw Groen Dak heeft een showroom in Zeist, met voorbeelden van groene daken. De showroom is op werkdagen (op afspraak) te bezoeken. www.uwgroendak.nl
  • Groendak houdt elke eerste vrijdag en zaterdag van de maand Open Dak in Scherpenzeel. www.groendak.nl

TEKST RENSKE SCHRIEMER
FOTO’S GROENDAK
UITGELICHTE FOTO SHUTTERSTOCK

Net als binnenshuis kan het in je tuin ook ongenadig heet worden tijdens een hittegolf. Ook daar is iets aan te doen. In dit artikel vind je tips en trucs om van je tuin een natuurlijke airco te maken.

Geen reacties

Laat een reactie achter

×