DESIGN | Klassieker Einpunktstuhl, een Zwitsers hoogtepunt - Wonen&Co
design, designklassieker, einpunktstuhl, wonen&co

DESIGN | Klassieker Einpunktstuhl, een Zwitsers hoogtepunt

19 september 2018 3 min leestijd Geen reacties

Met grote regelmaat wordt er een designontwerp van stal gehaald en opnieuw op de markt gebracht. Denk bijvoorbeeld aan de Result-stoel uit 1958 van Friso Kramer en Wim Rietveld, waar menig kind destijds ongeduldig op heeft zitten draaien tot de schooldag ein-de-lijk voorbij was. Die stoel dus werd vorig jaar weer fris en fruitig naar voren geschoven.

Of denk aan de tot de verbeelding sprekende Pinguïn fauteuil uit 1953 van Theo Ruth voor Artifort die twee jaar geleden in gelimiteerde oplage opnieuw verscheen. Of de overbekende Lounge Chair uit 1956 van Charles en Ray Eames die 10 centimeter groter terugkwam omdat de gemiddelde lengte van ons mensen in de afgelopen halve eeuw gestegen is.

De aanleiding voor een heruitgave is vaak een memorabel jaartal (hoera, 60 jaar!), commercieel (toen een kassucces, nu opnieuw), sentiment (kleinkind van ontwerper brengt stoel opnieuw uit) of de schoonheid van het ontwerp zelf, maar dan vaak aangepast aan deze tijd. Van duurzamer materiaal, net even een betere hoogte en vorm of geschikt voor led in plaats van gloeilampen.

Tentoonstelling

De Einpunktstuhl van Hans Bellmann, zoals veel heruitgaven ook uit de jaren vijftig van de vorige eeuw, is dit jaar eveneens opnieuw uitgebracht. Maar dan in een andere houtsoort. De ontwerpen van Bellmann waren lange tijd niet bij het grote publiek bekend, tot twee designdeskundigen in 2015 een omvangrijke tentoonstelling over Bellmann en zijn werk inrichtten in Zürich én een monografie over hem schreven.

De ontwerpen van Bellmann waren lange tijd niet bij het grote publiek bekend

Producent Horgenglarus werd tijdens die tentoonstelling regelmatig aan zijn jasje getrokken met de vraag waarom de ontwerpen op de originele Einpunktstuhl na, niet meer te koop waren. Het resulteerde in drie heruitgaven: de Stapeltisch uit 1854, de GA Stuhl uit 1955 en de Ateliertisch uit 1953. Een heruitgave van de Einpunktstuhl volgde dus snel daarop.

Mijlpaal

De stoel wordt gezien als een mijlpaal in de geschiedenis van het Zwitserse design en als hoogtepunt in het oeuvre van Hans Bellmann. Hij dankt zijn naam aan die ene schroef die de zitting aan het onderstel verbindt. Oorspronkelijk stond hij te boek onder de zakelijke naam 4015ST. De rugleuning van triplex veert aangenaam mee.

De Einpunktstuhl dankt zijn naam aan die ene schroef die de zitting aan het onderstel verbindt

Door de opening in de rug is de stoel niet alleen gereduceerd in gewicht, maar ook nog eens gemakkelijk op te pakken. Voor de jaren vijftig in Zwitserland was dit minimalistische ontwerp zeer vooruitstrevend. Bellmanns ontwerpen zijn tientallen keren bekroond met de ‘Die Gute Form’ door de Zwitserse Werkbund, waaronder ook de Einpunktstuhl.

De ontwerper

Hans Georg Bellman werd op 25 september 1911 geboren in Turgi in Zwitserland. Zijn meest productieve periode startte precies in de naoorlogse jaren. Dat verklaart voor een groot deel zijn minimalistische ontwerpen, die doen denken het design van Nederlandse ontwerpers als Friso Kramer, Martin Visser en Wim Rietveld. Bellmann studeerde in 1933 als laatste student af aan het Bauhaus, voordat dat door de nazi’s gesloten werd, en werkte daarna bij Mies van der Rohe.

In 1946 startte hij in Zürich zijn eigen bureau. Hij ontwierp meubels voor producent Horgenglarus, bouwde eengezinswoningen, richtte meubelzaken op en ontwierp industriële producten. Als docent was hij verbonden aan hogescholen in Zürich, Ulm, Bazel en Seattle. Bellmann werkte graag met hout en pionierde net als Charles en Ray Eames met de mogelijkheden om hout te buigen (plywood). De ontwerper overleed in 1990 in Zwitserland.

TEKST JANINE HOEKSTEIN 

 

Bekijk meer designklassiekers. Zoals de Moka Express van Bialetti, ’s werelds meest beroemde koffiezetapparaatLees hier alles over de wereldberoemde loungestoel van Karuselli of lees over de ontstaansgeschiedenis van de Bow Chair, een pareltje gemaakt van gebogen hout.

Geen reacties

Laat een reactie achter

×