DESIGN | Klassieker Moka Express: van wasmachine naar koffiezetter - Wonen&Co
design, moka express, wonen&co

DESIGN | Klassieker Moka Express: van wasmachine naar koffiezetter

16 juni 2018 3 min leestijd Geen reacties

La dolce vita! De Italianen weten hoe ze moeten genieten. Van een perfecte, zelfgemaakte espresso bijvoorbeeld. En heus, dat kunnen gli Olandesi ook: de Moka Express van Bialetti is ervoor gemáákt. Het is ’s werelds meest bekende koffiezetapparaat, met z’n herkenbare, achtkantige vorm die sinds het eerste ontwerp uit 1933 nauwelijks is veranderd.

Tot de jaren dertig van de vorige eeuw is aluminium nog geen gangbaar materiaal om huishoudelijke voorwerpen mee te maken. Vanaf halverwege de jaren dertig neemt het gebruik van aluminium echter een grote vlucht en is het niet meer weg te denken uit de keuken. Bialetti kiest voor dit materiaal omdat het moeilijk is om aan roestvrij staal te komen. Aanvankelijk verkoopt hij zijn geniale uitvinding alleen op de lokale markt.

Wasmachine

Tot de Moka Express was koffie drinken iets wat je (lees: mannen) buitenshuis deed. Vrijwel niemand had een espressomachine van goede kwaliteit thuis staan, de gewone arbeider al helemaal niet. De betaalbare Moka Express brengt daar verandering in.

Bialetti is op het idee gebracht door de ‘wasmachine’ die hij zijn vrouw zag gebruiken en die volgens eenzelfde soort percolator-principe werkte: onderin de koffiekan wordt water aan de kook gebracht, de stoom gaat door een buisje naar boven waar het condenseert en door de gemalen koffie terug druppelt. In die zin heeft de Moka Express een rol gespeeld in de emancipatie van de vrouw, want ook vrouwen konden nu – thuis – goede koffie zetten én drinken. Al bleef het vaak de taak van de man des huizes.

De Tweede Wereldoorlog gooit door de stijgende prijzen van zowel aluminium als koffie roet in het eten. Gelukkig is Alfonso gezegend met een zeer commercieel ingestelde zoon, Renato. Die neemt in 1946 het roer over en zet een zeer uitgebreide marketingcampagne op. Op tv, billboards, in bladen: overal is de Moka Express te zien. En niemand in Milaan kan om het reusachtige beeld van de percolator heen.

Logo en mascotte

Begin jaren vijftig geeft hij Paul Campani de opdracht een logo en mascotte te ontwerpen: de L’omino coi baff, de kleine man met de snor, naar een evenbeeld van Alfonso. De mascotte speelt de hoofdrol in reclamefilmpjes en advertenties. In 1956 kan het bedrijf Bialetti een moderne fabriek laten bouwen om de productie op te stuwen.

Vandaag de dag zou 90 procent van de Italiaanse huishoudens een Moka Express bezitten

Ondanks de trage aanlooptijd, is er inmiddels een aanzienlijk aantal Moka Express-apparaten verkocht. De teller staat rond de 330 miljoen. Ook Bialetti gaat met zijn tijd mee: zelfs wie op inductie kookt, kan zichzelf blij maken met een speciaal daarvoor gemaakte variant. Vandaag de dag zou 90 procent van de Italiaanse huishoudens een Moka Express bezitten.

De originele tekeningen van het ontwerp zijn te bewonderen in het Design Museum in Londen. Leuk weetje: de Moka Express is voor ontwerper Julian Lwin de inspiratiebron geweest om zijn Dr. Octagon Espresso tafel en stoelen te ontwerpen, met diezelfde achtkantige vorm.

De ontwerper

Alfonso Bialetti is beroemd geworden door zijn uitvinding, de Moka Express. Bialetti werd geboren in Crusinallo in 1888 en was opgeleid tot ingenieur. Ervaring in het verwerken van metaal had hij opgedaan in de Franse aluminiumindustrie.

In 1919 had hij zijn eigen werkplaats om halfproducten van aluminium te kunnen maken. Dat veranderde hij al snel in een studio voor het ontwerpen en de productie van eindproducten. Door zijn ontwerp van de Moka Express en de handelsgeest van zijn zoon Renato werd zijn bedrijf voor altijd op de kaart gezet. Renato nam het bedrijf in 1946 over met maar één missie: de hele wereld aan de Moka Express te krijgen.

Alfonso overleed in 1970, zijn zoon Renato in 2016. Die is begraven in een urn in de vorm van een grote Moka Express. Overigens is Alfonso Bialetti de grootvader van Alberto Alessi, van het beroemde Italiaanse designhuis Alessi.

TEKST JANINE HOEKSTEIN

 

Meer designklassiekers? Lees hier alles over de wereldberoemde loungestoel van Karuselli of lees over de ontstaansgeschiedenis van de Bow Chair, een pareltje gemaakt van gebogen hout.  

Geen reacties

Laat een reactie achter

×